Debatbijdrage over coalitieakkoord

Voorzitter, de Partij voor de Dieren feliciteert de coalitie met haar coalitieakkoord. Fijn ook om te lezen wat er met de input van de stad en de raad is gedaan. Of... wat er niet mee is gedaan...

Over 't algemeen vinden we de toon positief. Maar: met zinsnedes als ‘we stimuleren, we volgen met interesse, we gaan door, we zetten in op, we blijven betrokken, we onderzoeken’ zijn de doelen niet erg smart geformuleerd.  
 

We vinden het jammer dat de incidentele financiële ruimte opgesoupeerd is, waardoor de ruimte voor voorstellen vanuit de oppositie minimaal is.  
Het leek ons het handigste om gewoon maar even de hoofdstukken langs te lopen, te beginnen bij Wonen. We hebben nog wat vragen dus ik hoop dat de coalitiepartijen meeschrijven en daar in hun termijn op willen terugkomen.

Hoofdstuk 1 Wonen 
De coalitie wil in de komende tien jaar 12.000 woningen bouwen. Daar stond oorspronkelijk 14 jaar voor maar is door een amendement van de PvdA gewijzigd. De Partij voor de Dieren (en trouwens ook D66 en CDA) waren tegen dat amendement omdat die 14 jaar precies aansloot bij de tekorten die waren berekend maar ook omdat een stad in al z'n facetten moet kunnen meegroeien qua voorzieningen en groen. En dan vallen ons een paar zinnen op in het coalitieakkoord.

Op pagina 20 lezen we: ‘we bouwen niet in het groen ROND de stad'. Maar in de inleiding staat: ‘we zetten in op voldoende betaalbare woningen voor een ongedeelde stad, ook in de buitengebieden'. Wat betekent dit? Wil deze coalitie nu wel of niet bouwen in de buitengebieden? Wil deze coalitie de deur openhouden voor het bouwen in het groen ín de stad? Bouwen bij de Put van Peet ook al telt de stad steeds minder groen per huishouden? Ik vraag dit omdat we weten dat er een bouwlustige wethouder op het dossier komt.

Wat we positief aan de woonparagraaf vinden is meer inzet op wooncollectieven, de ongedeelde stad en de aandacht voor natuurinclusief bouwen. Maar, over dat laatste een vraag, want nu staat het niveau zilver vaak al als wens benoemd in programma's van eisen. Dus met de zin ‘we stimuleren zilver’ kan de Partij voor de Dieren niet zoveel. Daarom een vraag aan de coalitie, betekent dit stimuleren nu dat zilver voortaan een harde eis wordt of blijft het gewoon bij het oude? En overigens zelfs al zou zilver een eis worden dan loopt Haarlem nog steeds achter bij steden zoals Amersfoort, Utrecht en Zeist die hier pas echt ambitieus in zijn.

Hoofdstuk 2 Jeugd 
De zorg over jeugdzorg, de toename volume en complexiteit wordt breed gedeeld in deze raad. Voor de aanpak van de onderliggende oorzaken (onder andere armoede, sociale media, prestatiedruk) hebben we het Rijk nodig. En het Rijk legt gemeenten juist bezuinigingen op. We vinden het goed dat de coalitie daarom ook vooral inzet op preventie door sport, bewegen, cultuur en ontmoeting. En dat er een actieplan komt Mentale Gezondheid dat niet voor maar juist met jongeren wordt geschreven.

Verder zijn we natuurlijk positief over voortzetting van de subsidie voor Groene schoolpleinen, een stevige MBO agenda, gelijke kansen, aanpak zorgcowboys, et cetera.

 
En nog een vraag over de straatexperimenten zodat kinderen zelfstandig naar school kunnen fietsen waar de Partij voor de Dieren groot voorstander van is: moeten we hier denken aan het Parijse voorbeeld? We zien graag voor ons dat we bijvoorbeeld de Wagenweg, de Parklaan, de Velserstraat, de Korte Verspronckweg en ongetwijfeld nog talloze andere straten bij scholen rond school in- en uitgaanstijden echt autovrij gaan maken. Graag horen we hoe de coalitiepartijen dit zien.  

Hoofdstuk 3 Iedereen doet mee 
Voorzitter, veel positieve plannen om iedereen mee te laten doen, ook al zijn er financiële uitdagingen in het gezin. Goed bijvoorbeeld dat jongeren bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur niet meer hoeven te kiezen tussen sport óf cultuur, maar beide mogelijk worden.

Wat betreft diversiteit en inclusie bouwt dit programma door op wat we nu al doen en wordt eerder vastgesteld beleid uitgevoerd. We zien wel bij de actiepunten veel focus op LHBTIQA+, helemaal top, maar we lezen minder terug over bijvoorbeeld het tegengaan van antisemitisme en moslimhaat. Maar we gaan ervan uit dat onze nieuwe wethouder voor alle vormen van discrimatie aandacht heeft. Het stukje over nieuwkomers vinden we heel positief. Hier wel duidelijke taal: we voeren de spreidingswet uit. Punt. 

Hoofdstuk 4 Duurzaamheid 
Voorzitter, de CO₂ reductie lijkt te stagneren. Bij woningen zien we in 2024 een stijging van de uitstoot ten opzichte van 2023. En ook de reductie in de uitstoot van mobiliteit stagneert. Een snelle uitvoering van het warmteprogramma en vol in blijven zetten op de mobiliteitstransitie is dus heel hard nodig.  

De koppeling van het fysiek en het sociaal domein bij de verduurzaming van onze huizen juichen wij toe. Soms is dat vrij simpel, bijvoorbeeld wanneer mensen van Buurts ook gericht aandacht besteden aan gemeentelijke subsidies om te isoleren en wijzen op de FixBrigade. Buren die samen een project oppakken, bijvoorbeeld hun buurtplein vergroenen, dat verbindt én de straten worden er fijner van. Win-win.

Het bestrijden van energiearmoede, het inzetten op energiebesparing en het isoleren blijven speerpunten. De concrete ambities blijven alleen onbenoemd. Wat ons betreft zou die ambitie in ieder geval flink opschalen moeten inhouden.

Het warmteprogramma verder brengen wordt één van de grootste uitdagingen op gebied van duurzaamheid, de komende jaren. Hier vindt de coalitie de Partij voor de Dieren natuurlijk aan haar zijde, waarbij we suggesties zullen blijven doen zoals we eerder deden, bijvoorbeeld over het onderzoeken of we groen gas uit de Waarderpolder kunnen gebruiken als warmteoplossing voor het centrum.

Voorzitter, Haarlem wil in 2040 een circulaire economie hebben. Toch blijven de traditionele economie en de circulaire economie in dit coalitieakkoord twee gescheiden werelden. Het gaat er niet alleen om nieuwe ontwikkelingen circulair te laten zijn maar ook eens goed te kijken hoe we echt alle Haarlemse ondernemers mee krijgen in deze ambitie.  
Ten aanzien van afval vinden we de recyclebonus en het verminderen van het aantal klepopeningen positief, al is er nog een lange weg te gaan want Haarlem produceert nog veel te veel restafval. We houden van positieve prikkels, liefst financiële want dat werkt nou eenmaal het beste.  

Hoofdstuk 5 De straat is van iedereen 
Groen 
Voorzitter, het is mooi dat de coalitie extra geld reserveert voor groen, dat is hard nodig. Groene singels rond de stad had de Partij voor de Dieren ook in haar programma staan, maar we horen graag hoe de coalitie dit precies voor zich ziet? Zijn ze bereid om bijvoorbeeld een of twee rijen parkeerplaatsen langs de Nieuwe Gracht op te heffen? En gaan we bij het Stationsplein, een van de heetste plekken van de stad, voor de optimale groene variant? Maar misschien nog wel belangrijker is of en hoe natuur en biodiversiteit een volwaardige plek krijgen in ruimtelijke keuzes en participatieprocessen, want eerlijk is eerlijk, bomen, planten en dieren trekken nog vaak aan het kortste eind in Haarlem. Hoe anders is dat in het Groningse coalitieakkoord (waar PRO en CDA óók in zitten) waar ecologische waarden vanaf het begin worden meegewogen bij gebiedsontwikkeling, vergunningverlening en nieuw beleid en zelfs een natuurtaxateur wordt aangesteld om de bredere waarde van groene investeringen in kaart te brengen en zelfs te verwerken in grondexploitaties.

We zijn heel benieuwd of deze coalitie, en zeker straks ook de nieuwe wethouder Ruimtelijke Ordening, voor zoiets open staat. Graag een reactie.

Deze coalitie lijkt erg enthousiast over geveltuinen en groene daken en een groene ontmoetingsplek in buurten met verschillende soorten bankjes. Allemaal prima, maar het gaat erom dat we de basis van de Haarlemse natuur versterken en robuust maken. Bijvoorbeeld door te werken aan een Basiskwaliteit Natuur of de 23 van 023, gidssoorten die belangrijk zijn voor de biodiversiteit in en rond de stad. Soorten die laten zien wat nodig is voor een gezonde leefomgeving en ruimtelijke keuzes bij bijvoorbeeld gebiedsontwikkelingen. Of een groennorm per inwoner, een boomkroonvolumenorm, wetenschappelijk onderzochte methoden die echt ecologische waarde toevoegen.

Het zou deze coalitie daarom ook sieren als ze pal staan voor biodiversiteit en het onzalige besluit om de ecologisch zeer waardevolle tuinen bij de Belgiëlaan vol te storten met zand om te beachvolleyballen terugdraaien. Maar nee, het financiële gat wat hier nog open voor stond wordt door deze coalitie braaf met 2,9 miljoen euro ingevuld.

Wij gunnen deze coalitie en zeker de beoogd wethouder RO dan misschien wel als eerste een spoedcursus ‘de waarde van biodiversiteit’ en een stevige wandeling met experts zoals onze stadsecoloog en de vele andere stedelijke ecologie-experts. En onze fractie wandelt dan natuurlijk met alle plezier mee.

Goed dat er extra geld is voor vergroening. 5 miljoen, zelfde als vorige periode, dit lijkt veel, maar daar kun je 1250 bomen voor planten de komende vier jaar en dan is het op. Er bovenop komt 75k voor de Tuinrangers, dat is wel mooi. Want juist op particulier terrein is veel winst te behalen. De 2 miljoen voor grondaankopen in het buitengebied zou als het aan ons had gelegen hoger zijn geweest, want voor 2 miljoen kun je slechts 1, maximaal 1,5 hectare aankopen en natuurinclusief inrichten. Of toch tegen de provincie zeggen dat zij hier extra middelen voor moeten aanwenden? Zij krijgen daar immers geld voor van het Rijk.

Voorzitter, we vinden het fijn dat de coalitie gezonde voeding zo belangrijk vindt dat er zelfs twee keer de zin ‘we blijven gezonde voeding stimuleren, onder andere via initiatieven op scholen’ in het coalitieakkoord staat. Complimenten voor PRO en D66 dat ze dit soort voornemens niet alleen op papier zetten maar ook daadwerkelijk in beleid gieten (fastfoodvrije wijk). Wij kijken uit naar een Haarlemse voedselvisie, waar we graag ons steentje aan bijdragen.

Tot slot over duurzaamheid, zo snel mogelijk een gifvrije gemeente, daar tekenen we voor.  
 

Mobiliteit 
Voorzitter, we moesten een beetje glimlachen over de zin over de straat als publieke ruimte voor iedereen tussen de 8 en 108. We nemen aan dat de coalitie bedoelt dat de straten verkeersveilig moeten zijn voor verkeersdeelnemers vanaf 8 jaar, niet dat we baby’s, peuters en kleuters uit de publieke ruimte willen hebben.. :)

We lezen een actiepunt over het met de provincie in gesprek gaan over de N208, om de Randweg een minder grote barrière te maken voor fietsers en voetgangers. Dat klinkt interessant. Waar moeten we aan denken? Naast ongelijkvloerse kruisingen een lobby om de snelheid omlaag te krijgen? Of zetten we in op ondertunnelen zodat we heel wat vierkante meters groen kunnen toevoegen erbovenop?

Als het aan ons had gelegen zouden we nog wel meer grote verkeerbarrières aanpakken, bijvoorbeeld de Fonteinlaan en de Spanjaardslaan.

 
Hoofdstuk 6 Samen werken aan een levendige stad 
Economie en cultuur 
Een levendige stad, met een nieuwe nachtclub, uitgaansmogelijkheden voor tieners, broedplaatsen en budgetten die meegroeien met de groei van het aantal inwoners. Dat is fijn. Het sociaal impactfonds voor ondernemers om mensen die moeilijk aan werk komen aan werk te helpen vinden we ook een goed idee.

 
Wat missen we? Dieren! 
 

Met 1 keer de vermelding van het woord dier, maakt de coalitie de Partij voor de dieren nog niet tevreden genoeg, voorzitter. We zien talloze mogelijkheden om van Haarlem een gemeente te maken waar dieren meer rechten hebben en het dierenwelzijn meer wordt bevorderd.

• Een voogd voor de natuur, die bij elk projectteam vanaf het begin aanschuift om de belangen van dieren en de natuur te vertegenwoordigen.
• Het instellen van rustgebieden voor dieren, zowel op land als in het water.
• De onderwaterjacht -ook wel bekend als “hengelsport” maar wij vinden weinig sportiefs aan het veroorzaken van dierenleed- aan banden leggen.
• U kent verder ons standpunt over de ratten.
• Verdere verbetering van dierenwelzijn op de kinderboerderijen en de herten op de hertenkamp en de dieren bij Artisklas niet langer aanvullen zodat deze plekken kunnen worden gaan omvormen naar biodiverse hotspots voor vrij levende dieren.
• Een foie gras vrije gemeente.
• Een gemeente die plantaardig cateren als norm heeft.
• Een gemeente waar geen huisdieren meer in winkels worden verkocht, we kunnen nog wel een tijdje doorgaan.

Maar niet getreurd: ook al doet de Partij voor de Dieren niet mee, de raad en het college kunnen ervan op aan dat we wat betreft de dieren ook de komende vier jaar niet stil zullen zitten.

Voorzitter, al met al, ook al zou de Partij voor de Dieren op bepaalde vlakken andere keuzes hebben gemaakt, we zien wel voldoende aanknopingspunten om net als de vorige periode constructief maar kritisch mee te denken en de stem voor de dieren en de donkergroene aanjager te zijn. We kijken uit naar een prettige samenwerking de komende vier jaar waarin we ons prachtige Haarlem nóg weer een stukje mooier kunnen gaan maken. We wensen de coalitiepartijen en het nieuwe college veel plezier en succes.